Müdafi kelimesinin anlamı nedir?
Müdafi, ceza davalarında sanığın haklarını koruyan ve savunmasını üstlenen avukattır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 150. maddesine göre, belirli durumlarda sanığa zorunlu müdafi atanır. Müdafi, sanığın savunmasını yapmak, delil sunmak, mahkemede onu temsil etmek ve adil yargılanmasını sağlamakla görevlidir.
Müdafi kimler için gereklidir?
Zorunlu müdafilik, özellikle reşit olmayanlar, sağır ve dilsizler, akıl hastaları ve ağır suçlardan yargılananlar için uygulanır. Sanığın talep etmesi halinde, mahkeme tarafından da ücretsiz müdafi atanabilir. Müdafi, vekil avukattan farklı olarak sadece ceza davalarındagörev alır ve sanık lehine savunma yapmak zorundadır.
Müdafinin hukuktaki rolü ve önemi
Ceza yargılamasında adil savunma hakkı temel bir prensiptir. Bu hakkın en önemli temsilcisi müdafi avukattır. Müdafi, sadece sanığın savunmasını yapmakla kalmaz, aynı zamanda hukuki süreçlerin adil yürütülmesini sağlar.
➤ CMK’ya göre müdafinin görevleri:
- Sanık haklarını koruma: Sanığın ifade özgürlüğünü ve savunma hakkını güvence altına alır.
- Savunma stratejisi geliştirme: Delillerin toplanması ve savunma planının hazırlanması gibi konularda kritik bir rol oynar.
- Mahkemede temsil: Müdafi, sanığın yerine mahkemede konuşarak, onun haklarını savunur.
- Zorunlu müdafilik: CMK’nın maddesine göre, belirli durumlarda sanığa müdafi atanması zorunludur.
Müdafi ile vekil arasındaki farklar
Müdafi ve vekil, avukatlık mesleğini icra eden kişilerdir, ancak görev alanları farklıdır. Müdafi, yalnızca ceza davalarında sanık avukatı olarak görev alırken, vekil medeni hukuk davaları dahil tüm hukuk dallarında müvekkilini temsil edebilir.
Kriter | Müdafi | Vekil |
Hukuki Alan | Sadece ceza hukuku davalarında görev alır. | Tüm hukuk dallarında görev yapabilir. |
Kimi Savunur? | Sanığı veya şüpheliyi savunur. | Davacı veya davalı olabilir. |
Zorunlu Atanabilir mi? | Evet (CMK 150’ye göre belirli durumlarda). | Hayır (Müvekkil tarafından atanır). |
Yetkileri | Sanığın yerine hukuki işlemleri yürütebilir. | Hukuki danışmanlık ve dava takibi yapar. |
Müdafi nasıl atanır?
Ceza yargılamasında müdafi, sanığın kendi avukatını seçmesiyle veya mahkeme tarafından atanarak görevlendirilir. Bazı durumlarda zorunlu müdafi atanması yasalar gereği zorunludur.
➤ Müdafi atanma süreci:
- Sanık kendi avukatını seçebilir.
- Sanık avukat tutamazsa, mahkeme tarafından zorunlu müdafi atanır.
➤ CMK 150’ye göre aşağıdaki kişiler için müdafi atanması zorunludur:
- 18 yaş altındakiler
- Akıl hastaları
- Sağır ve dilsiz bireyler
- 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarla yargılananlar

Müdafi, ceza hukukunda sanığın savunmasını yapan avukattır.
Müdafi hakkında sıkça sorulan sorular (SSS)
Müdafi zorunlu mudur?
Evet, belirli durumlarda müdafi zorunludur. CMK 150’ye göre, reşit olmayanlar, akıl hastaları ve belirli suçlardan yargılananlar için müdafi atanması zorunludur.
Müdafi ücretli mi?
Sanık kendi avukatını seçerse ücretini kendisi öder. Ancak zorunlu müdafilik durumunda ücretsiz atanır.
Müdafi ile avukat arasındaki fark nedir?
Her müdafi avukattır, ancak her avukat müdafi değildir. Müdafi yalnızca ceza davalarında sanığı savunur.